Fortran

1957

Fortran is een programmeertaal die speciaal ontwikkeld is voor rekenwerk en vooral gebruikt wordt in de exacte wetenschappen. Het woord Fortran is een acroniem afgeleid van The IBM Mathematical Formula Translating System. Fortran is om verschillende redenen van belang. Ten eerste was het de eerste hogere programmeertaal die in algemeen gebruik kwam, zodat Fortran alleen daardoor al zijn stempel op alle andere programmeertalen gedrukt heeft. Ten tweede was het de eerste taal die door het ANSI gestandaardiseerd werd en is de ontwikkeling af te lezen uit een aantal opvolgende standaards (FORTRAN 66, FORTRAN 77, Fortran 90, Fortran 95 en Fortran 2003), waarbij de compatibiliteit met voorgaande versies zo veel mogelijk behouden bleef. Ten slotte was het decennialang de meest toegepaste taal voor technische, natuurwetenschappelijke en econometrische problemen. Het was gedurende die tijd dé taal voor supercomputers omdat er matrixberekeningen mee gemaakt kunnen worden.

Cobol

1959

COBOL is een van de eerste programmeertalen. COBOL heeft veel concurrerende programmeertalen achter zich gelaten. Volgens schattingen was eind jaren tachtig ongeveer 80% van alle business-software in COBOL geprogrammeerd. In 1989 zijn intrinsieke functies toegevoegd, waaronder enkele die de millenniumbug omzeilen; de noodzaak om van die functies gebruik te maken werd binnen bedrijfsleven en overheden pas later onderkend. Ook de toevoeging van wiskundige functies was een opmerkelijk novum. In 2002 volgde de uitbreiding met objectgeoriënteerd COBOL, schermaansturing vanuit de COBOL-code (dus niet afhankelijk van het platform), de mogelijkheid om zelf functies te programmeren, bitwise operators, floating-point-variabelen en nog veel meer. COBOL is sinds 1968 een gestandaardiseerde programmeertaal. Daarnaast zijn er in de loop der decennia varianten van deze programmeertaal gevormd die dialecten lijken: afwijkingen of uitbreidingen. Veel afwijkingen zijn ontstaan om geoptimaliseerd gebruik te maken van de omgeving waarin ze draaien (besturingssysteem) of de specifiek gebruikte hardware. Veel van de vernieuwingen in COBOL 2002 waren eerder door compilerfabrikanten als uitbreidingen ingebouwd en waren daardoor al beproefd. De oudste en meest beproefde innovatie was de SCREEN SECTION die Micro Focus ooit had bedacht, waarmee schermaansturing vanuit COBOL zelf kan worden geprogrammeerd.

Basic

1964

BASIC is een imperatieve programmeertaal die oorspronkelijk was bedoeld om mensen snel te leren programmeren. De naam is een acroniem voor Beginners All-purpose Symbolic Instruction Code. BASIC vertoont gelijkenis met FORTRAN. Er is een groot aantal verschillende implementaties van BASIC in omloop. De meeste oudere versies werkten interpreterend: het programma en zelfs losse opdrachten (zoals het evalueren van een expressie) kunnen zo onmiddellijk worden uitgevoerd. Tijdens de uitvoering kan het programma nogal eens op een fout blijven steken, de karakteristieke run-time error (bijv. Syntax error). Opvallend aan de broncode van de meeste oudere BASIC-programma's zijn de nummers vooraan elke regel. Later kwamen meer compilers uit voor BASIC. In latere implementaties werden ook meer technieken uit het gestructureerd programmeren overgenomen, zodat de 'beginnerstaal' meer op andere hogere programmeertalen ging lijken.

C programming

1978

De programmeertaal C is een imperatieve programmeertaal, gebaseerd op de programmeertaal B, die zelf weer op BCPL was gebaseerd. Het is een zeer praktische programmeertaal die meer op Algol lijkt dan op andere voorlopers, zoals - in historische volgorde - Fortran, Lisp, COBOL en BASIC. Ook Pascal is een versimpeling van Algol, maar dan in een andere richting. Terwijl Pascal meer afstand neemt van de machine waar het op moet werken, ligt C juist dicht tegen de machine aan; het is betrekkelijk 'low-level'. De invloed van C is zo groot dat sindsdien de meeste nieuwe talen zoals C++, Objective-C, Java, JavaScript, C# en PHP grotendeels de syntaxis van C gebruiken.

C++

1985

C++ (uitgesproken als C plus plus) is een programmeertaal gebaseerd op C. In tegenstelling tot C is C++ een multi-paradigmataal, wat inhoudt dat er verschillende programmeerparadigma's gebruikt kunnen worden. De taal is ontworpen door Bjarne Stroustrup voor AT&T Labs, als verbetering van C. De naam is afkomstig van de programma-opdracht "C++", wat betekent: verhoog de waarde van de variabele C met 1.

C#

2002

C# (Engels uitgesproken als "C sharp") is een programmeertaal ontwikkeld door Microsoft als deel van het .NET-initiatief, en later geaccepteerd als standaard door ECMA (ECMA-334) en ISO (ISO/IEC 23270). C# is objectgeoriënteerd en lijkt qua syntaxis en semantiek sterk op Java, maar bevat vooral in latere versies allerlei voorzieningen waardoor ook in andere programmeerstijlen gewerkt kan worden, terwijl vooral in de bibliotheken en programmeeromgeving een sterke invloed van Object Pascal en Delphi te zien is. Dit is niet verrassend, omdat C# onder andere bedoeld is als Microsofts antwoord op Java en omdat Anders Hejlsberg, de ontwerper van Delphi, ook een leidende rol heeft gehad in C# en .NET. C# is samen met het .NET-framework geïntroduceerd, en wordt beschouwd als de belangrijkste taal voor dat platform. Naast desktopapplicaties en serverapplicaties (in combinatie met ASP.NET) wordt de taal ook gebruikt voor mobiele apparaten als pda's en smartphones, in combinatie met het .NET Compact Framework.

Pascal

1985

Pascal is een programmeertaal die in 1970 ontwikkeld werd door Niklaus Wirth en die is genoemd naar de Franse wiskundige Blaise Pascal. In Pascal wordt de nadruk gelegd op eenvoud, gestructureerd programmeren en datastructuren. De taal was gebaseerd op de enkele jaren eerder ontwikkelde taal Algol-60 en een alternatief voor de te ingewikkelde opvolger daarvan (Algol-68). Het was de bedoeling dat Pascalprogramma's op een minicomputer konden worden gecompileerd en uitgevoerd. In feite had Wirth al een soort personal computer voor ogen. Pascal is echter voor praktische toepassingen nooit zo populair geworden als de programmeertaal C van Brian Kernighan en Dennis Ritchie, die dezelfde structuren biedt als Pascal, maar daarnaast ook meer mogelijkheden om ze te kunnen omzeilen en mogelijkheden om optimalisaties voor de te gebruiken computer uit te kunnen voeren, zaken die Wirth juist wilde vermijden, maar waar programmeurs wel behoefte aan hadden. In de jaren 1970 sloeg Pascal nog niet zo aan. Enerzijds waren de minicomputers nog te duur om stand-alone gebruikt te worden, anderzijds bleven mainframegebruikers aan talen als Algol-60 en Fortran vasthouden. Dat veranderde in de jaren 1980, toen compilers voor verschillende varianten voor personal computers beschikbaar kwamen. Pascal verving toen Algol-60 als de meest gebruikte taal voor het programmeeronderwijs aan universiteiten en hogescholen. Na het gestructureerd programmeren, waarvan Edsger Dijkstra de grote voorvechter was, werd de volgende grote ontwikkeling het objectgeoriënteerd programmeren; zowel van C als van Pascal zijn later objectgeoriënteerde varianten gemaakt. Pascal is, in zijn oorspronkelijke vorm, een puur procedurele taal.

Perl

1987

Perl is een programmeertaal ontworpen door Larry Wall die eigenschappen van C en UNIX-scripttalen zoals sh, sed en awk in zich verenigt. De naam Perl is geen gewone afkorting, maar een backroniem, dat staat voor Practical Extraction and Report Language.